1. Kafli

I. Erindi.
Að Dratthalastöðum. Heimili Hals Húfubólgusonar.

Að Dratthalastöðum þeir dýru flúa,
drösulreiðar er engir að hlúa.
Í fleti sinn drottinn þeir dýrka og blóta
en dratthalans kunna lítt að njóta.
Því sæturnar heima seint að þeim snúa
ef sýnist með örgum þær þurfi búa,
og örlög erfið er ætlað að hljóta
ef augum til kvenna þeir hætta að gjóta.

II. Erindi.
Er Ærir frá Klúku reið heim að bæ. Klúka er hjáleiga í jaðri Dratthalastöða. Þar dvelja þeir jafnan sem stunda jaðarlækningar og önnur skyld bústörf.

Til fjósins var Æri fljótlega boðið,
þó fannst honum margt í móttökum loðið.
En konurnar skræktu og á karlmanninn ruku,
kunnu lítt hófs og flíkurnar fuku.
En viðgjörning einan og vandlega soðið
vildi nú Ærir og átt því allt moðið.
Er dagur rann nýr þá dísirnar luku,
dásemdar orðum og lendarnar struku.

III. Erindi.
Þegar Halur reis úr rekkju grunlaus um afdrif kvenna sinna sem stungar voru af úr haremi því er Dratthalastaðadyngja var kölluð. Taldi hann Æri nágranna sinn en í rekkju að Klúku, enda hann þekktur fyrir að vera morgunsvæfur og seinn til allra búverka s.s. jaðarlækninga yfir bjargræðistímann. helst að hann riði út sér til ánægju og öðrum til ama.
Halur kvað:

Óðan braginn Ærir kveður,
óðan fola hvetur.
Norðanhalur nærri sefur,
nú um miðjan vetur.

Nægju mikla en níð ei færir,
naskur foli sunnan heiða.
En harður svolinn heitir Ærir,
og heldur senn til útreiða.

IV. Erindi.
Fyrsta verk Hals er að ganga út að fjóshaug til að sinna morgunverkum. Eftir því sem aldurinn færist yfir á hann erfiðara með að ná alla leið. Hann rymur því:

Enginn vill óðara missa þvagið,
undan vinsamlegast bægið,
en á gólfinu á
hið gula sá,
gagnslítið meðalahland-fagið.

Í lyftum margir losa bleytu,
líkast vegna grindarþreytu,
en Halur sitt
-hvað með þitt?
hár þvær með sterkri keytu.

Um þetta orti Ærir og taldin engan mann betri til að fást við slík vandamál karla en Hal frænda sinn.

Þeir bíða hans bændur í röðum,
þá bunan er búin hjá glöðum.
En þá bætir hann þvagið,
því það er hans lagið,
Hals á Dratthalastöðum


V. Erindi.
Er Halur nær til fjóshaugsins finnur hann mannaþef nýjan og eim af nætursvita Æris og draumadísa hans úr fjósinu. Um þetta kvað Ærir.

Í blíðviðrinu berst svitinn
um vitin.
Fjóspúkinn finnur fnykinn,
ferlegur á svipin.

Því svaraði Halur og hafði ekki áttað sig á því næturævintýri sem í fjósinu hafði gerst.

Að fanga góðan fnyk,
fáum er gefið,
en fjóspúkinn fær prik
fyrir þefið.

Þótt frægur sértu púki fjóss,
frægara er þitt nef.
Kætis og kviknar ljós
í kúkaþef.

VI. Erindi.
Ærir bregst óðara við en verður fótaskortur í flórnum og steypist í hann. Á mæli hans mátti heyra að honum var mikið niðri fyrir og var hann loðinmæltur og kom það fram í endarími hans.

Margar sögur í mín eyru,
sumar hverjar um þá veiru,
að í nefinu búklykt
sé fjarri því brúkligt,
ef hland og kúkur lykti af seyru.

IIV. Erindi.
Nú gengur Ærir úr fjósi og sýnist Hali að Ærir hafi haft draumfarir góðar.

Á Adamsklæðum einum var,
atgeirinn þó reifur bar.
Draumspakur er
í draumunum fer
drengur á kvennafar.

IIIV. Erindi.
Þegar Halur sér að hér eru engir draumar sem geta skýrt líkamlegt ástand Æris og áttar hann sig skjótt hvers kyns er. Finnur hann að dyngja hans er tóm og harem heimasæturnar í fjósi. Að Dratthalastöðum varð því til:

Hentist meðan Halur svaf,
höfðinginn Ærir fáki af.
Í ærlegt kvennastóð
Ærir í jötunmóð
alveg kominn á bólakaf.

Dratthalastaðadömurnar neyttu færis
og dásömuðu lim(i) Æris,
er á fjóshaugnum sat,
og fékk sem´ann gat,
freyjur ofan eða neðan læris.

Syndir Æris sælar eru,
og snarlega allar gréru,
þó sæist í fjósi moka,
en alls ekki hoka
yfir kunnuglegri veru.

IX. Erindi.
Reiði Hals og upphaf af héraðsdeilum sem leiddu til skógargöngu Æris frá Klúku og að hann lagðist á fjöll undan ofríki goðans á Dratthalastöðum. Um það verður fjallað í 2. kafla. Halur kvað:

Skaufhali, skolli og vargur,
skal við hann kannast margur.
Hann manar syni
af mannakyni,
makalaust sýnist hann argur.

X. Erindi.
Til útskýringar á IX. erindi skal tekið fram að Halur hafði í aðdraganda þessara atburða og undir morgun dreymt að Ærir vinur hans og frændi hefði farið með níðskælgi og kennt sig argan. Við því lá skógarganga eða fjörbaugsgarður. En Halur hafði kveðið til sjálfs síns í svefni. Því trúði ekki nokkur maður í lögréttu þegar um málið var fjallað. Draumfarir Hals urðu þeim félögum dýrkeyptar:

Halur á Dratthalastöðum býr,
hann með skaufhala og kýr,
en dratthalann margir
halir drepa argir
og Drotttinn sér í fleti snýr.


Eftirmáli 1. KAFLA
Þegar Ærir heyrði þetta og skildi að vinur hans var haldin miðaldasjúkdómnum Amor Nobilis sem aðeins þeir sem stunda jaðarlækningar og önnur bústörf kunna bót á. Hóf hann að skrá raunir sínar og píslir og samdi 1. fyrsta erindi þessarar drápu og er lesendum bent á að lesa hana á ný og síðan öll erindin áður en byrjað er á næsta kafla. Hafa ber í huga að aldrei er góð vísa of oft kveðin og gildir það um öll erindin.